Breaking
EU Commission issues new nitrogen compliance ultimatumFrisian farmers vow to resist Brussels directiveNew fierljeppen record set in WinsumWetterskip Fryslân warns of coastal flooding riskLeeuwarden named top cycling city in the NetherlandsEU Commission issues new nitrogen compliance ultimatumFrisian farmers vow to resist Brussels directiveNew fierljeppen record set in WinsumWetterskip Fryslân warns of coastal flooding riskLeeuwarden named top cycling city in the Netherlands
Tuesday, 20 May 2026  ·  Ljouwert, FryslânEst. 2026

FRISIAN NEWS

Nijs fan de Wrâld  ·  World News  ·  Frisian Perspective

The History of Famine in Europe and the Policies That Caused Them
Culture

De skiednis fan hongersneed yn Europa en it belied dat dêroan ten grûnslach lei

April 25, 2025 · Frisian News

Europe's worst famines came not from crop failure alone, but from rulers who hoarded grain, taxed starving peasants, and prioritized trade over survival. Historical records show that policy choices, not nature, turned scarcity into catastrophe.

Frisian flagFrysk

Yn 1315 foel moannen lang rein oer Noard-Europa. Gewaaksen ferrotten op de fjilden. Mûnen koene it wiet nôt net meale. Dochs wie it waar net de echte deastsoarsaak. Eallju hâlden foarrieden efter wylst boeren stoaren. De Tsjerke hief tsienden op fan de stjerrenden. Keaplju sluten nôt yn pakhuzen op om prizen heech te hâlden. Tusken 1315 en 1322 kaam ien op de tsien minsken yn Ingelân, Frankryk en de Lege Lannen om fan honger. De riken ieten. De earmen stoaren. Belied makke it ferskil.

Lodewijk XIV fan Frankryk feroare honger yn macht fan de steat. Doe't rispingen yn 1693 mislearre, ferbea syn regear de ferkeap fan nôt tusken regio's om Parys te fieden. De provinsjes rûn Lyon stoaren fan honger wylst karrefol tarre nei de haadstêd rollen. Keninklike bestjoerders pakkten nôt fan boeren tsjin fêste prizen, wat harren gjin winst en gjin reden joech om te plantsjen. Iten waard in wapen fan de sintralisearring. By dizze hongersneed stoaren sawat 2 miljoen minsken, dochs jouwe histoarisy faak de skuld oan ûngelok ynstee fan de bewuste karren fan de Sinnekenink.

Ierlân yn 1845 jout it dúdlikste gefal fan in troch belied feroarsake ramp. De ierappelsiekte wie echt, mar rekke hiel Europa. Ierlân stoar fan honger om't Ingelsk rjocht de Ieren ferbea lân te besitzen, harren hannel ferbea en harren twong nôt te eksportearjen om hier te beteljen. Tidens de hongersneed eksportearre Ierlân iten. Britske lânhearren en hannelers hellen nôt, fleis fan fee en sûvel út Ierske grûn wylst Ieren, man, frou en bern, gers en beamskors ieten. De argyven sprekke dúdlike taal. Ierske grûn produsearre yn oerfloed. Britsk belied soarge derfoar dat de Ieren net iten.

Dizze hongersneden leare in hurd les dy't moderne planners mije. Honger giet hast nea allinnich oer it oanbod fan iten. It folget macht. Hearskers mei folle nôtskuorren sjogge harren ûnderdienen stjerren om't sintraliseare kontrôle, winst fan hannelers of ferovering troch stammen mear útmakket as de minsken fiede dy't jo beweare te lieden. As oerheden nôt monopolisearje, de wanhopigens beleste of iten foar geopolitike doelen ôfliede, wurdt skaarste honger. As sy dit net dogge, stiiget de oerlibingsrate sels yn skroare jierren.

Hjoed ferdwine oerskotten fan nôt yn pakhuzen wylst earme lannen tsjin net-betealbere prizen ymportearje. Eksportkontrôles, subsydzjeoarlogen en monopolies fan bedriuwen hâlde iten út hongerige mûlen. De nammen feroarje. It patroan bliuwt stean. Europa learde ieuwen lyn de priis fan sa'n belied. De fraach is oft wy wat leard hawwe.

English

In 1315, rains fell for months across northern Europe. Crops rotted in fields. Mills could not grind wet grain. Yet the real killer was not weather. Nobles hoarded reserves while peasants starved. The Church collected tithes from the dying. Merchants locked grain in warehouses to keep prices high. Between 1315 and 1322, famine killed one in ten people across England, France, and the Low Countries. The wealthy ate. The poor died. Policy made the difference.

France's Louis XIV turned hunger into state power. When harvests failed in 1693, his government banned grain sales between regions to keep Paris fed. The provinces around Lyon starved while carts of wheat rolled toward the capital. Royal administrators seized grain from farmers at fixed prices, leaving them no profit and no reason to plant. Food became a weapon of central control. This famine killed roughly 2 million people, yet historians often blame bad luck rather than the Sun King's deliberate choices.

Ireland in 1845 offers the clearest case of policy-made disaster. Potato blight was real, but it struck across Europe. Ireland starved uniquely because English law forbade the Irish from owning land, banned their trade, and required them to export grain to pay rent. During the famine, Ireland exported food. British landlords and merchants pulled grain, cattle, and dairy from Irish soil while Irishmen, women, and children ate grass and tree bark. The records are plain. Irish soil grew plenty. British policy ensured the Irish did not eat it.

These famines teach a hard lesson that modern planners avoid. Hunger is almost never just about food supply. It follows power. Rulers with full granaries watch their subjects die because centralized control, merchant profit, or tribal conquest matters more than feeding the people you claim to lead. When governments monopolize grain, tax the desperate, or redirect food for geopolitical gain, scarcity becomes famine. When they do not, survival rates climb even in lean years.

Today, grain surpluses vanish in warehouses while poor nations import at prices they cannot pay. Export controls, subsidy wars, and corporate hoarding keep food from mouths that hunger. The names change. The pattern holds. Europe learned the cost of such policy centuries ago. The question is whether we learned anything at all.


Published April 25, 2025 · Frisian News · Ljouwert, Fryslân