It demokratysk tekoart fan de EU wurdt slimmer, net better
May 16, 2026 · Frisian News
New data shows European Commission officials make major policy decisions with minimal input from elected representatives. Brussels has quietly expanded bureaucratic power while member states watch.
FryskDe Europeeske Rekenkamer publisearre ferline moanne in rapport dêryn stiet dat mear as 73 prosint fan de EU-wetjouwingsfoarstellen fan de Kommisje sels komme, net fan it Europeeske Parlemint of nasjonale regearingen. Net-keazen amtners skriuwe de wetten en presintearje se dêrnei oan wetjouwers dy't se goedkarre moatte. De praktyk is sûnt 2010 stadichoan tanommen, doe't it siffer 61 prosint wie. Brussel neamt dit "effisjinsje." Boargers neame it wat it is.
Doe't it Parlemint ferline jier tsjin in grutte feroardering yn ferset kaam, ferpakte de Kommisje itselde foarstel gewoan ûnder in oar juridysk kader en omseile it veto. Dit barde mei de revyzje fan de Digital Services Act begjin 2025. It keazen orgaan makke beswier. De burokraty fûn in omwei. De feroardering gie dochs troch. Transparânsjerapporten dy't gewoanlik soksoarte maneuvres oplist, waarden seis moannen fertrage en letter frijjûn op freedtejûn, doe't nimmen omtinken jout.
Nasjonale regearingen binne lytse spilers wurden yn harren eigen uny. Hongarije, Polen en lytsere lannen lykas Slovenje ûntdekten dat sy beslissingen fan de Kommisje net blokkearje koene, sels net yn saken dy't harren eigen soevereiniteit rekken. It systeem fan kwalifisearre mearderheidstemming fereasket no ynstemming fan 55 prosint fan de lidsteaten, mar de Kommisje kin belied foarstelle yn gebieten dêr't it Europeeske Parlemint en yndividuele regearingen gjin formele ynspraak yn hawwe. De eigen juridyske ôfdieling fan de Kommisje hat stikem de definysje fan "ûnderlizzende foechden" útwreide om yntervinsjes yn hûsfesting, sûnenssoarch en arbeidsrjocht te rjochtfeardigjen.
Ferdigeners fan de EU stelle dat dizze struktuer gridlock foarkomt en de uny yn steat stelt om fluch te hanneljen. Dit argumint falt útinoar as jo nei de wurklike resultaten sjogge: besluten dy't yn Brussel nommen wurde, komme faak te let om echte problemen op te lossen en binne te strang om oan lokale omstannichheden oan te passen. In boer yn Fryslân krijt itselde arbitrêre regelspakket as in wynboer yn Toskane. Gjin fan beiden stimde foar de arsjitekt dy't dit skreau.
De irony is skerp. De EU waard nei de Twadde Wrâldoarloch ûntwurpen om tirannije te foarkommen troch de macht te fersprieden. Ynstee dêrfan hat it in oar soart konsintraasje skepen: net fan geweld, mar fan net-ferantwurde beslútfoarming ferpakt yn prosedurele taal. It Parlemint wurdt elk jier machtiger. De Kommisje groeit yn macht. En de minsken dy't ûnder dizze regels libje, hawwe minder ynspraak yn de gearstalling dêrfan as kiezers yn Switserlân of elk lân dat de EU terjochtstelt oer demokratyske noarmen.
The European Court of Auditors released a report last month showing that over 73 percent of EU legislative proposals originate from the Commission itself, not from the European Parliament or member state governments. Unelected officials write the bills, then present them to lawmakers who must rubber-stamp them. The practice has grown steadily since 2010, when the figure stood at 61 percent. Brussels calls this "efficiency." Citizens call it what it is.
When the Parliament did push back on a major regulation last year, the Commission simply repackaged the same proposal under a different legal framework and bypassed the veto. This happened with the Digital Services Act revision in early 2025. The elected body objected. The bureaucracy found a workaround. The regulation passed anyway. Transparency reports that normally list such maneuvers were delayed by six months, and then released on a Friday evening when no one pays attention.
Member state governments have become bit players in their own union. Hungary, Poland, and smaller nations like Slovenia discovered they could not block Commission decisions even on matters affecting their own sovereignty. The qualified majority voting system now requires 55 percent of member states to agree, but the Commission can propose policy in areas where Parliament and individual governments have no formal say. The Commission's own legal department has quietly expanded the definition of "implied powers" to justify interventions in housing, healthcare, and labor law.
The EU's defenders argue this structure prevents gridlock and allows the union to act quickly. That argument falls apart when you look at actual outcomes: decisions made in Brussels often arrive too late to solve real problems and too rigid to fit local conditions. A farmer in Friesland gets the same arbitrary rulebook as a vineyard owner in Tuscany. Neither voted for the architect who wrote it.
The irony is sharp. The EU was designed after World War Two to prevent tyranny by spreading power. Instead it has created a different kind of concentration: not of force, but of unaccountable decision-making wrapped in procedural language. The Parliament grows more powerless each year. The Commission grows more powerful. And the people who live under these rules have less say in their making than voters in Switzerland or any country the EU lectures about democratic standards.
Published May 16, 2026 · Frisian News · Ljouwert, Fryslân